polski angielski niemiecki
Wtorek, 30 maja 2017 r. Imieniny: Ferdynanda, Gryzeldy, Zyndrama
Vademecum pacjenta - niezbędne informacje
VADEMECUM  PACJENTA

Spis treści:
                                                                                                                                 
Prawa pacjenta
Obowiązki pacjenta
Obowiązki świadczeniodawcy
Świadczenia opieki zdrowotnej
1.    Zakres świadczeń opieki zdrowotnej
2.    Odpłatność za świadczenia
3.    Prawo do świadczeń
4.    Potwierdzenie prawa do świadczeń
5.    Ustanie prawa do świadczeń
Podstawowe informacje
1.    Informacje dla pacjentów
2.    Rejestracja
3.    Skierowanie
4.    Listy oczekujących
5.    Dokumentacja medyczna
Podstawowa opieka zdrowotna
Ambulatoryjna opieka specjalistyczna
Leczenie szpitalne
Transport sanitarny
Leczenie uzdrowiskowe
Rehabilitacja
Opieka długoterminowa
Opieka paliatywna i hospicyjna
Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień
Stany nagłe
Opieka stomatologiczna
Profilaktyczne programy zdrowotne
Recepty i leki
Przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze
Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne
Europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego – EKUZ
Adresy i telefony informacyjne



PRAWA PACJENTA

Prawa pacjenta są zbiorem praw, zawartych między innymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz ustawie o zakładach opieki zdrowotnej. Przestrzeganie praw pacjenta jest ustawowym obowiązkiem wszystkich uczestniczących w udzielaniu świadczeń zdrowotnych.

1. Pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą staranności a, odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej.

2. W sytuacji ograniczonej dostępności do świadczeń zdrowotnych, pacjent ma prawo do korzystania z rzetelnej , opartej na kryteriach medycznych listy oczekujących.

3. W razie wątpliwości pacjent ma prawo żądać, by lekarz zasięgnął opinii innego lekarza lub zwołał konsylium lekarskie (podobnie położna i pielęgniarka).

4. Pacjent ma prawo do natychmiastowego udzielenia świadczeń zdrowotnych w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia.

5. Każdy pacjent korzystający ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ma prawo wyboru lekarza, pielęgniarki położnej w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. Podobnie lekarza specjalisty – w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, lekarza dentysty – w ramach leczenia stomatologicznego w poradniach, które mają podpisaną umowę z NFZ. W ramach leczenia szpitalnego, pacjent ma prawo wyboru dowolnego szpitala posiadającego umowę z NFZ na terenie całego kraju.

6. Pacjent ma prawo do informacji o swoich prawach, o rodzaju i zakresie świadczeń udzielanych u danego świadczeniodawcy i o osobach udzielających tych świadczeń. Ma prawo do zrozumiałej i przystępnej informacji o swoim stanie zdrowia, rozpoznaniu, metodach diagnostycznych i leczniczych, o konsekwencjach ich zastosowania lub zaniechania.

7. Pacjent (także małoletni, który ukończył 16 lat) ma prawo do wyrażenia świadomej zgody na udzielenie świadczenia zdrowotnego. Jeżeli nie ukończył 16 lat, jest całkowicie ubezwłasnowolniony lub niezdolny do świadomego wyrażenia zgody – prawo do wyrażenia zgody ma przedstawiciel ustawowy (w przypadku jego braku – opiekun faktyczny). Pacjent ma również prawo odmówić lub zażądać zaprzestania udzielania świadczenia. W przypadku zabiegu operacyjnego albo zastosowania metody leczenia lub diagnostyki o podwyższonym ryzyku , zgodę wyraża się w formie pisemnej.

8. Pacjent ma prawo do zachowania w tajemnicy wszelkich informacji z nim związanych, a w szczególności o jego stanie zdrowia, rozpoznaniu, rokowaniu, badaniach i ich wynikach. Pacjent ma prawo wskazać osobę, której informacje objęte tajemnicą będą przekazywane.

9. Pacjent ma prawo do poszanowania intymności i godności, do obecności bliskiej osoby przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych (jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych lub epidemiologicznych), do godnego umierania.

10. Pacjent ma prawo do dostępu do informacji medycznej dotyczącej stanu jego zdrowia i udzielonych mu świadczeń zdrowotnych.

11. Pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy mogą wnieść sprzeciw wobec opinii lub orzeczenia pacjenta, jeżeli mają one wpływ na prawa lub obowiązki pacjenta (do Komisji Lekarskiej przy Rzeczniku Praw pacjent w terminie 30 dni od dnia wydania opinii lub orzeczenia).

12. Pacjent przebywający w szpitalu ma prawo do kontaktu osobistego, telefonicznego lub korespondencyjnego z innymi osobami, ale też ma prawo odmowy takiego kontaktu.

13. Pacjent ma prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej Jeżeli zakład opieki zdrowotnej ponosi koszty realizacji powyższych praw, może obciążyć nimi pacjenta.

14. Pacjent ma prawo do opieki duszpasterskiej. W przypadku pogorszeni się stanu zdrowia pacjenta, za kład opieki zdrowotnej jest obowiązany umożliwić pacjentowi kontakt z duchownym jego wyznania.

15. Jeżeli pacjent lub osoba go reprezentująca uzna, że prawa pacjent a zostały naruszone może złożyć skargę do bezpośredniego przełożonego osoby udzielającej świadczenia, a następnie kierownika placówki lub złożyć skargę do Rzecznika Praw Pacjenta. Jeśli naruszenie prawa dotyczyło czynności medycznej, skargę składa się do Rzecznika Odpowiedzialności  Zawodowej działającego przy Okręgowej i Naczelnej Izbie Lekarskiej (Okręgowej i Naczelnej Izbie Pielęgniarek i Położnych).

OBOWIĄZKI PACJENTA

Obowiązki pacjenta wynikają z ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz regulaminów porządkowych obowiązujących w zakładach opieki zdrowotnej.

1. Osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma obowiązek zgłosić do NFZ członków rodziny, którzy uzyskają po zgłoszeniu prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego.

2. Ubezpieczony ubiegający się o świadczenie z ubezpieczenia zdrowotnego obowiązany jest podać w rejestracji swój numer PESEL, potwierdzić tożsamość dokumentem(dowód osobisty, paszport lub prawo jazdy) oraz przedstawić dokument potwierdzający prawo do świadczeń (w przypadku, gdy system eWUŚ negatywnie zweryfikuje prawo do świadczeń) . W nagłych przypadkach dokument może być przedstawiony w okresie nie dłuższym niż 30 dni od rozpoczęcia udzielania świadczenia lub w terminie 7 dni od dnia zakończenia udzielania świadczenia. W przypadku niezastosowania się do tych przepisów pacjent poniesie koszty udzielenia świadczenia.

Spis dokumentów, którymi pacjent posiadający prawo do leczenia na podstawie polskich przepisów prawa może potwierdzić swoje aktualne prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych:
•    zgłoszenie  do ubezpieczenia;
•    zaświadczenie potwierdzające prawo do świadczeń;
•    imienny raport miesięczny dla osoby ubezpieczonej – RMUA;
•    legitymacja ubezpieczeniowa;
•    legitymacja rencisty/emeryta;
•    decyzja wójta, burmistrza, prezydenta miasta;
•  dokument potwierdzający dodatkowe uprawnienia, np. zaświadczenie lekarskie potwierdzające chorobę zakaźną (gruźlica, HIV);
•    inny dokument potwierdzający uprawnienia, np. odcinek renty lub emerytury;
•    Karta Polaka – tylko w stanach nagłych!

3. Zgłaszając się do wybranego świadczeniodawcy pacjent powinien przedstawić – oprócz potwierdzenia prawa do świadczeń – ważne skierowanie. Jest ono dokumentem wymaganym przy dostępie do badań diagnostycznych, oraz świadczeń realizowanych w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, leczenia szpitalnego, leczenia uzdrowiskowego, rehabilitacji leczniczej i opieki nad przewlekle chorymi. Na podstawie jednego skierowania pacjent może zarejestrować się tylko w jednej placówce udzielającej świadczeń w danym zakresie. Skierowanie nie jest wymagane w stanach nagłego zagrożenia życia.

4.  W przypadku gdy pacjent znajduje się na liście oczekujących na udzielenie świadczenia i nie może stawić się w poradni lub zrezygnował ze świadczenia opieki zdrowotnej, obowiązany jest niezwłocznie powiadomić o tym świadczeniodawcę. Również gdy stan zdrowia pacjenta wskazuje na potrzebę wcześniejszego udzielenia świadczenia, zawiadamia świadczeniodawcę. Jeżeli pacjent nie stawi się u świadczeniodawcy w wyznaczonym dniu, zostaje skreślony z listy. W celu otrzymania jednego świadczenia opieki zdrowotnej na podstawie skierowania, pacjent może wpisać się wyłącznie na jedną listę oczekujących.

5. Pacjent przebywający w zakładzie opieki zdrowotnej zobowiązany jest zastosować się do regulaminu porządkowego obowiązującego na terenie danego zakładu.

OBOWIĄZKI ŚWIADCZENIODAWCY

Świadczeniodawca to np. lekarz, pielęgniarka, położna, szpital, gabinet stomatologiczny, gabinet fizykoterapii, który udziela świadczeń na podstawie umowy z NFZ.

Do podstawowych obowiązków świadczeniodawcy należą:
1.    Opieka i udzielanie pomocy medycznej pacjentom zgodnie z zachowaniem należytej staranności oraz zgodnie z zasadami etyki zawodowej.
2.    Wykonywanie świadczeń przez uprawnione, posiadające odpowiednie kwalifikacje osoby.
3.    Przyjmowanie pacjentów w pomieszczeniach wyposażonych atestowany, posiadający certyfikaty, odpowiadający określonym standardom sprzęt medyczny.
4.    Przyjmowanie pacjentów w ustalonym, możliwie najkrótszym terminie.
5.    Przestrzeganie praw pacjenta.
6.    Rejestracja pacjentów.

ŚWIADCZENIA OPIEKI ZDROWOTNEJ

1. Zakres świadczeń opieki zdrowotnej
Świadczenia opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych obejmują:

Świadczenia zdrowotne – wszelkie czynności służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub odrębnych przepisów, a związane z:
•    badaniem i poradą lekarską,
•    leczeniem,
•    rehabilitacją leczniczą,
•    opieką nad kobietą ciężarną i dzieckiem,
•    badaniami diagnostycznymi,
•    pielęgnacją chorych i niepełnosprawnych
•    profilaktyką zdrowotną
•    orzekaniem o stanie zdrowia
•    czynnościami technicznymi z zakresu protetyki i ortodoncji
•    zaopatrzeniem w przedmioty ortopedyczne.

Świadczenia zdrowotne rzeczowe – leki, wyroby medyczne, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze związane z procesem leczenia.

Świadczenia towarzyszące – np. zakwaterowanie i wyżywienie w zakładzie opieki zdrowotnej całodobowej lub całodziennej, usługi transportu sanitarnego.

2.  Odpłatność za świadczenia
Środki na świadczenia opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych, które są udzielane osobom ubezpieczonym pochodzą głównie ze składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Bezpłatne są świadczenia opieki zdrowotnej znajdujące się w wykazach świadczeń gwarantowanych określonych w rozporządzeniach ministra zdrowia.

Częściowo lub całkowicie płatne są:
•    świadczenia zdrowotne spoza wykazu świadczeń gwarantowanych,
•    leki, środki pomocnicze, przedmioty ortopedyczne zalecone przez lekarza,
•    zakwaterowanie i wyżywienie w sanatorium oraz zakładzie opiekuńczo – leczniczy,
•    niektóre usługi transportu sanitarnego,
•    wydanie orzeczenia o zdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych,
•    wydanie na życzenie świadczeniobiorcy orzeczenia lub zaświadczenia lekarskiego, jeżeli nie jest ono związane z dalszym leczeniem, rehabilitacją, niezdolnością do pracy, kontynuowaniem nauki,
•    wydanie na życzenie świadczeniobiorcy orzeczenia lub zaświadczenia lekarskiego, jeżeli nie jest ono związane z uzyskaniem pomocy społecznej, orzeczenia o niepełnosprawności, zasiłku pielęgnacyjnego, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka,
•    koszty udzielonych świadczeń zdrowotnych, jeżeli jedyną i bezpośrednią przyczyną ich udzielenia było zdarzenie spowodowane stanem nietrzeźwości pacjenta,
•    koszty udzielonych świadczeń zdrowotnych udzielonych nietrzeźwemu pacjentowi, jeżeli odmówi on poddania się badaniu na zawartość alkoholu we krwi, potwierdzającemu stan nietrzeźwości.
Uwaga: Koszty badania, wydania orzeczenia lub zaświadczenia, związanego z orzekaniem o niezdolności do pracy w celach rentowych lub ustaleniem uprawnień w ramach ubezpieczeń społecznych są finansowane przez podmiot, na którego zlecenie zostaje przeprowadzone badanie,
wydane orzeczenie lub zaświadczenie. Koszty wydania takiego zaświadczenia powinny obciążyć Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, a nie pacjenta.
Koszty badania, wydania orzeczenia lub zaświadczenia na zlecenie prokuratury lub sądu pokrywane są z budżetu państwa, jednak strony postępowania mogą zostać zobowiązane do ich pokrycia.

3. Prawo do świadczeń
Prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych mają ubezpieczeni:
•    wszystkie osoby objęte powszechnym, obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym w Narodowym Funduszu Zdrowia,
•    zgłoszeni do ubezpieczenia członkowie rodziny osoby ubezpieczonej (dzieci, małżonkowie, krewni wstępni pozostający z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym).

Prawo do świadczeń mają również osoby nieubezpieczone spełniające następujące kryteria:
•    dzieci i młodzież do ukończenia 18. roku życia
•    kobiety w okresie ciąży i połogu – do 42. dnia po porodzie,
•    osoby bezrobotne zarejestrowane w urzędzie pracy,
•    osoby spełniające kryterium dochodowe do otrzymania świadczeń z pomocy społecznej, które otrzymały decyzję np. wójta, burmistrza (kryterium dochodowe w 2012r.: osoba samotnie gospodarująca – dochód do 477,- zł, osoba w rodzinie – dochód do 351,- zł),
•     osoby ubezpieczone w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia o   Wolnym Handlu, przebywające na terenie RP,
•    osoby uzależnione od alkoholu – w zakresie leczenia odwykowego,
•    osoby uzależnione od narkotyków,
•    osoby z zaburzeniami psychicznymi – w zakresie psychiatrycznej opieki zdrowotnej,
•    osoby, które były narażone na zakażenie poprzez kontakt z osobami zakażonymi lub materiałem zakaźnym – w zakresie badań w kierunku niektórych chorób zakaźnych,
•    osoby pozbawione wolności,
•    cudzoziemcy umieszczeni w strzeżonym ośrodku lub przebywający w areszcie w celu wydalenia.

4. Potwierdzenie prawa do świadczeń
Od 1 stycznia 2013 roku weryfikacja prawa do bezpłatnych świadczeń medycznych będzie się odbywać drogą elektroniczną, po podaniu numeru PESEL osoby ubezpieczonej oraz stwierdzeniu jej tożsamości na podstawie dowodu osobistego, paszportu, prawa jazdy albo legitymacji szkolnej (w przypadku osób do ukończenia przez nie 18 roku życia).
Jeżeli potwierdzenie prawa do świadczeń drogą elektroniczną nie powiodło się, ubezpieczony może potwierdzić prawo do świadczeń:
•    w dotychczasowy sposób – przez okazanie dokumentu ubezpieczenia (np. druku ZUS RMUA),
•     przez złożenie pisemnego oświadczenia, zawierającego klauzulę o treści: „Posiadam prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych”,
•    oświadczenie powinno zawierać imię i nazwisko, adres zamieszkania, wskazanie podstawy prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, numer PESEL oraz wskazanie dokumentu, na podstawie którego świadczeniodawca potwierdził tożsamość świadczeniobiorcy.
•    w przypadku świadczeniobiorców małoletnich oraz innych osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych oświadczenie składa przedstawiciel ustawowy albo opiekun prawny lub faktyczny.

5. Ustanie prawa do świadczeń
Prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ustaje zazwyczaj po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.
•    30 dni – od dnia rozwiązania umowy o pracę,
•    30 dni – od dnia zakończenia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej,
•    30 dni – od dnia rozpoczęcia urlopu bezpłatnego,
•    30 dni – od dnia utraty statusu bezrobotnego,
•    30 dni – od daty śmierci osoby, która zgłosiła członków rodziny do ubezpieczenia,

Osobom, które:
•    ukończyły szkołę  średnią lub wyższą (lub zostały skreślone  z listy) – prawo do świadczeń przysługuje przez 4 miesiące od zakończenia nauki (skreślenia z listy),
•    ubiegają się o przyznanie emerytury lub renty – prawo do świadczeń przysługuje w okresie trwania postępowania o przyznanie tych świadczeń,
•    pobierają zasiłek przyznany na podstawie przepisów o ubezpieczeniu chorobowym lub wypadkowym – prawo do świadczeń przysługuje w okresie pobierania przez te osoby zasiłku,
•    mają zawieszone prawa do renty socjalnej – prawo do świadczeń przysługuje przez 90 dni od ustania ubezpieczenia zdrowotnego z funduszu.
Po upływie tego czasu osoba, która nadal chce korzystać ze świadczeń zdrowotnych w ramach ubezpieczenia w NFZ, powinna uzyskać inne prawo do ubezpieczenia, w przeciwnym wypadku sama poniesie koszty udzielonych jej świadczeń.

PODSTAWOWE INFORMACJE

1. Informacje dla pacjentów
Świadczeniodawca udzielający świadczeń w ramach umowy z NFZ zobowiązany jest umieścić następujące informacje:
•    na zewnątrz budynku tablicę informacyjną z logo NFZ i nazwą świadczeniodawcy, jest to znak dla pacjenta, że w tym miejscu może skorzystać ze świadczeń w ramach ubezpieczenia w NFZ,
•    godziny i miejsca przyjęć oraz informacje o osobach, które przyjmują pacjentów,
•    godziny i miejsca pracy podwykonawców (np. laboratoria), do których kierowani są pacjenci,
•    zasady zapisów na porady i wizyty, także domowe,
•    zasady i możliwości zapisywania się na listy oczekujących,
•    tryb składania skarg i wniosków,
•    wykaz praw pacjenta,
•    adres i numer telefonu Rzecznika Praw Pacjenta,
•    numery telefonów alarmowych ratownictwa medycznego: 112 i 999,
•    zasady udzielania pomocy w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w nocy i w święta.
Lekarz udzielający świadczeń w ramach umowy z NFZ nie może w godzinach wykazanych w harmonogramie pracy udzielać świadczeń odpłatnie (komercyjnie).

2. Rejestracja
Na wizytę u lekarza pacjent ma prawo zapisać się dowolnie wybranego dnia w godzinach pracy punktu rejestracji. Aby zarejestrować się u świadczeniodawcy, pacjent może zgłosić się  do rejestracji osobiście, telefonicznie, drogą elektroniczną lub za pośrednictwem osoby trzeciej. Podczas rejestracji pacjent powinien otrzymać informację o dacie i godzinie wizyty.

Na wizytę u lekarza pacjent ma prawo zapisać się każdego dnia, gdy poradnia jest czynna. Wyznaczanie przez świadczeniodawcę dni do zapisywania się jest niezgodne z przepisami.
W punkcie rejestracji, poza możliwością zapisania się do lekarza, pacjent powinien dostać kompletną informację dotyczącą:
•    świadczeń dostępnych w placówce,
•    form i terminów zapisu do lekarza,
•    czasu oczekiwania,
•    wymaganych dokumentów i skierowań potrzebnych do przyjęcia,
•    wyników badań niezbędnych podczas wizyty,
•    miejsca wykonania zleconych przez lekarza badań diagnostycznych,
•    zasad udostępniania dokumentacji medycznej,
•    organizacji pracy przychodni.

3. Skierowanie
Zgłaszając się do wybranego świadczeniodawcy pacjent powinien przedstawić ważne skierowanie, jest ono dokumentem wymaganym przy dostępie do:
•    badań diagnostycznych,
•    ambulatoryjnej opieki specjalistycznej,
•    leczenia szpitalnego,
•    leczenia uzdrowiskowego,
•    rehabilitacji leczniczej,
•    opieki nad przewlekle chorymi.
Jeżeli w karcie informacyjnej wskazana jest kontynuacja leczenia, skierowanie wystawia lekarz prowadzący pacjenta. Na podstawie jednego skierowania pacjent może zarejestrować się tylko w jednej placówce udzielającej świadczeń w danym zakresie.

Bez skierowania pacjenci przyjmowani są do lekarzy specjalistów:
•    dermatolog,
•    ginekolog i położnik,
•    okulista,
•    onkolog,
•    psychiatra,
•    wenerolog,
•    stomatolog.

Korzystając z ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, skierowania nie muszą przedstawiać:
•    inwalidzi wojenni,
•    kombatanci,
•    osoby represjonowane,
•    niewidome cywilne ofiary działań wojennych,
•    chorzy na gruźlicę,
•    zakażeni wirusem HIV,
•    w zakresie badań dawców narządów,
•    w zakresie lecznictwa odwykowego – uzależnieni od alkoholu, środków odurzających i substancji psychotropowych,
•    w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych w czasie wykonywania zadań poza granicami państwa – uprawnieni żołnierze lub pracownicy. 

Skierowanie nie jest wymagane w stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia.

Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (lub inny lekarz udzielający świadczeń w ramach ważnej umowy z NFZ) wystawia skierowanie na:
•    badania diagnostyczne (oprócz badań kosztochłonnych – wyjątek stanowi kolonoskopia i gastroskopia),
•    świadczenia w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej,
•    rehabilitację leczniczą,
•    opiekę długoterminową,
•    leczenie szpitalne,
•    leczenie uzdrowiskowe,
•    transport sanitarny.

Na badania diagnostyczne kosztochłonne kieruje lekarz ubezpieczenia zdrowotnego w poradni, która zawarła umowę z NFZ na ambulatoryjną opiekę specjalistyczną – lekarz prowadzący leczenie pacjenta i stwierdzający potrzebę wykonania danego badania.

Na leczenie szpitalne skierować może każdy lekarz – nie musi to być lekarz ubezpieczenia zdrowotnego.

Skierowanie zachowuje swoją ważność:
•    do czasu realizacji (np. poprzez ustalenie terminu przyjęcia pacjenta do szpitala),
•    18 miesięcy od dnia wystawienia - skierowanie na leczenie uzdrowiskowe,
•    30 dni od wystawienia do zarejestrowania w zakładzie rehabilitacji – skierowanie na rehabilitację leczniczą,
•    14 dni – skierowanie do szpitala psychiatrycznego.

Lekarz POZ, kierujący pacjenta do lekarz specjalisty lub do szpitala, zobowiązany jest dołączyć do skierowania wyniki badań diagnostycznych umożliwiających potwierdzenie wstępnego rozpoznania.

4. Listy oczekujących
Świadczenia zdrowotne powinny być udzielane według kolejności zgłoszeń w dniach i godzinach pracy świadczeniodawcy, zgodnie z harmonogramem jego pracy. Jeżeli nie mogą one być udzielone pacjentowi w dniu zgłoszenia, każda placówka realizująca świadczenia na podstawie umowy z NFZ ma obowiązek wskazać inny termin wykonania świadczenia i umieścić pacjenta na liście oczekujących na udzielenie świadczenia. Prowadzenie list oczekujących jest obowiązkiem ustawowym i ma na celu zapewnienie pacjentom równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej.

Przyjęcia muszą odbywać się zgodnie z kolejnością wpisów na liście, a przyspieszenie przez przesunięcie na liście spowodowane może być wyłącznie względami medycznymi. Lekarz kierujący pacjenta do dalszego leczenia specjalistycznego kwalifikuje go do jednej z dwóch kategorii medycznych:
•    przypadek pilny – pacjent wymaga pilnego udzielenia świadczenia ze względu na możliwość szybkiego pogorszenia stanu zdrowia,
•    przypadek stabilny – pacjent nie znajduje się w stanie nagłym.

Prawo do korzystania ze świadczeń poza kolejnością mają:
•    pacjenci w stanie nagłym,
•    osoby, które posiadają tytuł Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi lub Zasłużonego Dawcy Przeszczepu,
•    inwalidzi wojenni i wojskowi,
•    kombatanci i osoby represjonowane,
•   uprawnieni żołnierze i pracownicy, w zakresie leczenia urazów i chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa.

Dowolne wyznaczanie przez świadczeniodawcę dni do zapisywania się na wizytę lub do szpitala jest niezgodne z przepisami.
Na liście oczekujących odnotowuje się, poza danymi personalnymi pacjenta, numer na liście oczekujących, datę i godzinę wpisu oraz planowany termin udzielenia świadczenia. 
Jeżeli czas oczekiwania przekracza 6 miesięcy, o dokładnej dacie należy powiadomić pacjenta nie później niż na 14 dni przed planowanym terminem udzielenia świadczenia. Podobnie należy postąpić przy każdej zmianie terminu.

5. Dokumentacja medyczna
Każdy podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych zobowiązany jest do prowadzenia i przechowywania dokumentacji medycznej pacjenta – dokumentacja medyczna jest własnością zakładu opieki zdrowotnej.

Dokumentacja musi zawierać:
•    informacje pozwalające na ustalenie tożsamości pacjenta,
•    w przypadku pacjenta małoletniego lub ubezwłasnowolnionego – nazwisko, imię i adres przedstawiciela ustawowego,
•    oznaczenie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych,
•    opis stanu zdrowia pacjenta,
•    informacje o udzielonych świadczeniach zdrowotnych,
•    datę sporządzenia.

Świadczeniodawca zobowiązany jest zapewnić ochronę danych zawartych w dokumentacji medycznej.
Zakład opieki zdrowotnej ma obowiązek udostępnić dokumentację medyczną:
•    pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu,
•    osobie upoważnionej przez pacjenta,
•    upoważnionym organom.

Za udostępnienie dokumentacji medycznej w formie wyciągów, odpisów lub kopii podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych może pobierać opłatę. Podstawą wyliczenia kwoty odpłatności jest wysokość przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim kwartale publikowana co trzy miesiące przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

PODSTAWOWA OPIEKA ZDROWOTNA

Podstawowa opieka zdrowotna to powszechnie dostępna, najważniejsza część systemu opieki zdrowotnej. Świadczenia w POZ udzielane są osobom, które dokonały wyboru lekarza, pielęgniarki, położnej POZ. Realizowane są w warunkach ambulatoryjnych, a w przypadkach uzasadnionych medycznie, w domu pacjenta.
Świadczenia POZ udzielane są w dni powszednie, od poniedziałku do piątku, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy w godzinach 8.00 – 18.00. Gabinet zabiegowy (w tym punkt szczepień) powinien być czynny w godzinach pracy przychodni.
Pacjent przyjmowany jest w dniu zgłoszenia, jednak gdy potrzeba kontaktu z lekarzem POZ nie wynika z konieczności uzyskania pomocy medycznej, porady mogą być udzielane w innym, uzgodnionym z pacjentem, terminie.
Pacjent ma prawo bezpłatnego wyboru podstawowej opieki zdrowotnej (lekarza, pielęgniarki i/lub położnej) nie częściej niż dwa razy w roku. W przypadku każdej kolejnej zmiany należy wnieść opłatę w wysokości 80,- zł na konto oddziału NFZ.
Deklarację wyboru składa się do konkretnej osoby udzielającej świadczeń: imiennie do lekarza, pielęgniarki, czy położnej. Pacjent składający deklarację do POZ nie ma obowiązku wybrania wszystkich trzech zakresów świadczeń w tej samej przychodni.
Podczas pobytu poza miejscem zamieszkania, pacjent ma prawo do podstawowej opieki zdrowotnej w sytuacji nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia.

Działania POZ:
•    profilaktyka i promocja zdrowia,
•    diagnostyka schorzeń,
•    leczenie, zapobieganie i ograniczanie niepełnosprawności,
•    porady patronażowe
•    badania bilansowe, w tym badania przesiewowe,
•    szczepienia ochronne,
•    medyczna diagnostyka laboratoryjna oraz diagnostyka obrazowa i nieobrazowa.

Lekarz POZ:
• kieruje na badania laboratoryjne – wystawia zlecenie na pobranie materiału, wskazuje pacjentowi laboratorium, zaopatruje pacjenta w pojemniki na materiały,
•  kieruje na badania endoskopowe przewodu pokarmowego – kolonoskopia, gastroskopia,
• kieruje do lekarza specjalisty lub do szpitala (wcześniej zobowiązany jest do wykonania niezbędnych badań diagnostycznych zgodnie z rozpoznanym schorzeniem),
•  wypisuje recepty według zalecenia lekarza specjalisty,
•  kieruje na zabiegi w gabinecie zabiegowym i w domu pacjenta,
• kieruje na rehabilitację (za wyjątkiem skierowań na zabiegi fizjoterapeutyczne związane z leczeniem wad postawy i dysfunkcją narządu ruchu, których przyczyną są te wady – kieruje do poradni rehabilitacyjnej lub ortopedycznej),
•  kieruje na leczenie uzdrowiskowe (skierowanie przesyłane jest do oddziału NFZ, do skierowania lekarz dołącza aktualne wyniki podstawowych badań wykonanych na swoje zlecenie i swój koszt),
• wydaje zlecenie na transport sanitarny, oceniając czy transport będzie bezpłatny, częściowo płatny lub całkowicie odpłatny).

Pielęgniarka POZ:
•    wykonuje zabiegi na podstawie skierowań i zleceń od lekarzy pracujących w ramach umowy z NFZ,
•    zabiegi w domu pacjenta wykonuje wyłącznie na zlecenie lekarza POZ, do którego zadeklarowany jest pacjent,
•    zabiegi, w tym wizyty domowe wykonuje według ustalonego harmonogramu.
•    w uzasadnionych medycznie przypadkach zabiegi wykonuje bezzwłocznie.

Położna POZ:
• sprawuje kompleksową pielęgnacyjną opiekę położniczą i ginekologiczną nad kobietą oraz neonatologiczną nad noworodkiem,
•  prowadzi edukację kobiet w ciąży, w tym kobiet w ciąży wysokiego ryzyka,
•  przygotowuje kobiety do porodu, opracowuje dla nich plan edukacji,
•  od 26. tygodnia ciąży aż do rozwiązania sprawuje opiekę w formie wizyt (nie częściej niż dwa razy w tygodniu),
• opiekuje się noworodkiem do ukończenia drugiego miesiąca życia oraz kobietą w okresie połogu – do 42. dnia po porodzie,
• realizuje w formie wizyt domowych pooperacyjną opiekę pielęgnacyjną nad kobietą po operacji ginekologicznej lub onkologiczno – ginekologicznej.
Dyżury POZ – wieczorem, w nocy i w dni ustawowo wolne od pracy:
•  świadczenia realizowane są w przychodni dyżurnej – jednej dla pacjentów znajdujących się pod opieką różnych lekarzy POZ,
•  z tej formy opieki zdrowotnej pacjent może skorzystać w przypadku nagłego zachorowania, nagłego pogorszenia stanu zdrowia, gdy zachodzi obawa, że oczekiwanie na otwarcie przychodni może znacząco niekorzystnie wpłynąć na stan zdrowia,
• dyżurujący lekarz udziela porad w warunkach ambulatoryjnych, telefonicznie lub w przypadkach medycznie uzasadnionych – w domu pacjenta,
•  pacjentom przysługują zabiegi pielęgniarskie w ramach porady udzielonej przez lekarza dyżurującego w POZ oraz zabiegi wynikające z ciągłości leczenia.

Dyżury nocnej i świątecznej POZ w Powiecie Trzebnickim pełni Szpital im. Św. Jadwigi Śląskiej w Trzebnicy, ul. Prusicka 53/55.

AMBULATORYJNA OPIEKA SPECJALISTYCZNA

Ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne udzielane są w poradniach specjalistycznych przez lekarza posiadającego odpowiednie kwalifikacje lub inną osobę, która posiada uprawnienia do udzielania świadczeń specjalistycznych. Pacjenci przyjmowani są do poradni specjalistycznych na podstawie skierowania od lekarza POZ lub innego lekarza udzielającego świadczeń w ramach umowy z NFZ. Skierowanie nie jest wymagane do dermatologa, ginekologa i położnika, okulisty, onkologa, psychiatry i wenerologa.

Pacjent ma prawo wyboru poradni specjalistycznej, która ma podpisaną umowę z NFZ – może wybrać dowolną placówkę na terenie całej Polski.

Skierowanie jest ważne dopóty, dopóki istnieją przesłanki wskazujące na potrzebę podjęcia działań diagnostycznych lub terapeutycznych. Jeśli pacjent kontynuuje terapię w kolejnym roku kalendarzowym nie musi dostarczać nowego skierowania.

Świadczenia specjalistyczne obejmują:
•    badania lekarskie zakończone postawieniem diagnozy wstępnej lub ostatecznego rozpoznania,
•    udzielanie lub zlecanie niezbędnych świadczeń diagnostycznych i terapeutycznych,
•    ordynowanie koniecznych leków,
•    zlecanie zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środkami pomocniczymi,
•    kierowanie na konsultacje specjalistyczne i leczenie szpitalne,
•    kierowanie na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację leczniczą,
•  kierowanie na wszystkie badania diagnostyczne niezbędne do rozpoznania choroby, postawienia diagnozy i prowadzenia terapii,
•    kierowanie na badania kontrolne,
•    orzekanie o stanie zdrowia,
•    niezbędną edukację i promocję zachowań prozdrowotnych,
•    wykonywanie badań profilaktycznych,
•  pisemne informowanie lekarza POZ o rozpoznaniu, sposobie leczenia, rokowaniu, zalecanej farmakoterapii oraz wyznaczonych wizytach kontrolnych.

Organizacja pracy poradni
Poradnia specjalistyczna powinna być czynna nie krócej niż trzy razy w tygodniu po cztery godziny dziennie, w tym:
•  co najmniej raz w tygodniu w godzinach przedpołudniowych między godziną 7.30 a 14.00,
•  co najmniej raz w tygodniu w godzinach popołudniowych między godziną 14.00 a 20.00.

LECZENIE SZPITALNE

Pacjent przyjmowany jest do szpitala na podstawie skierowania wystawionego przez lekarza. W przypadku braku możliwości przyjęcia do szpitala w dniu zgłoszenia, pacjent powinien zostać wpisany na listę oczekujących. Pacjent ma prawo wyboru szpitala, który ma podpisaną umowę z NFZ – może wybrać dowolną placówkę na terenie całej Polski.
W przypadku zakwalifikowania pacjenta do leczenia szpitalnego, a zwłaszcza do planowego leczenia operacyjnego, wykonanie niezbędnych badań diagnostycznych leży po stronie szpitala.
Pacjent przebywający w szpitalu może skorzystać z dodatkowej, płatnej opieki pielęgniarskiej, nie może ona jednak polegać na udzielaniu świadczeń zdrowotnych.
Lekarz leczący chorego w szpitalu zobowiązany jest do pisemnego informowania lekarz POZ, do którego zadeklarowany jest pacjent o rozpoznaniu, sposobie leczenia, rokowaniu, ordynowanych lekach oraz wyznaczonych wizytach kontrolnych.
Pacjent po zakończeniu hospitalizacji (także w SOR) otrzymuje kartę informacyjną oraz, w zależności od potrzeb, recepty, zwolnienie lekarskie, skierowania do lekarzy specjalistów.

TRANSPORT SANITARNY
Transport sanitarny realizowany jest na zlecenie lekarza/felczera ubezpieczenia zdrowotnego.

Transport bezpłatny przysługuje:
•  osobom z dysfunkcją narządu ruchu uniemożliwiającą korzystanie ze środków transportu publicznego bez względu na schorzenie pacjenta,
•  w przypadku konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia w zakładzie opieki zdrowotnej, wynikającym z potrzeby zachowania ciągłości leczenia.

Transport częściowo płatny (pacjent pokrywa 60% kosztów przejazdu środkami transportu sanitarnego) przysługuje w przypadku:
•    chorób krwi i narządów krwiotwórczych,
•    chorób nowotworowych,
•    chorób oczu,
•    chorób przemiany materii,
•    chorób psychicznych i zaburzeń zachowania,
•    chorób skóry i tkanki podskórnej,
•    chorób układu krążenia,
•    chorób układu moczowo – płciowego,
•    chorób układu nerwowego,
•    chorób układu oddechowego,
•    chorób układu ruchu,
•    chorób układu trawiennego,
•    chorób układu wydzielania wewnętrznego,
•    chorób zakaźnych i pasożytniczych,
•    urazów i zatruć,
•    wad rozwojowych wrodzonych.

Transport odpłatny realizowany jest na zlecenie lekarza lub felczera w przypadkach niewymienionych powyżej.
Skierowanie na transport sanitarny POZ wystawia lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. Zasady odpłatności są takie same jak w przypadku transportu sanitarnego. Przysługuje on pacjentom w następujących sytuacjach:
•  kiedy zachodzi koniczność leczenia schorzenia w innym zakładzie opieki zdrowotnej, z wyłączeniem stanów nagłego zagrożenia zdrowia lub życia,
•  dla zachowania ciągłości leczenia, gdy jest ono realizowane przez lekarza POZ.

Z transportu sanitarnego „dalekiego” w POZ pacjent może skorzystać gdy:
•  z przyczyn losowych musiał skorzystać z pomocy medycznej a szpitalu za granicą, jego stan zdrowia w momencie wypisu ze szpitala jest stabilny, ale nie pozwala na samodzielny powrót do domu – taki transport jest realizowany od granicy Polski do miejsca zamieszkania,
• z przyczyn losowych musiał skorzystać z pomocy medycznej za granicą, ale wymaga kontynuacji leczenia w kraju, jego stan zdrowia pozwala na uzyskanie wypisu i nie ma przeciwwskazań medycznych do przewozu ambulansem – taki transport jest realizowany od granicy Polski do szpitala, który jest położony najbliżej jego domu i w którym możliwe jest kontynuowanie leczenia,
• z przyczyn uzasadnionych medycznie musi korzystać ze świadczeń konkretnej poradni specjalistycznej oddalonej od miejsca zamieszkania o więcej niż 120 km „tam i z powrotem”, a ogólny stan jego zdrowia nie pozwala na samodzielne dotarcie do poradni,
• z przyczyn uzasadnionych medycznie musi korzystać z wysokospecjalistycznych świadczeń ambulatoryjnych, które realizowane są przez niektóre poradnie, do których odległość od miejsca zamieszkania przekracza 120 km tam i z powrotem, a ogólny stan jego zdrowia nie pozwala na samodzielny dojazd do poradni.

Aby skorzystać z transportu sanitarnego „dalekiego” w POZ pacjent musi wystąpić z wnioskiem do dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ, dołączając do wniosku zaświadczenia z poradni specjalistycznej, która ma wykonać świadczenia.
Karetka pogotowia ratunkowego nie może być używana do transportu sanitarnego w ramach podstawowej opieki zdrowotnej – jest ustawowy zakaz używania karetek pogotowia do celów innych niż ratunkowe.

LECZENIE UZDROWISKOWE

Leczenie uzdrowiskowe jest kontynuacją leczenia szpitalnego lub ambulatoryjnego pacjenta, celem jest rehabilitacja, leczenie chorób przewlekłych oraz profilaktyka, przy wykorzystaniu między innymi naturalnych zasobów leczniczych.
Skierowanie na leczenie wystawia lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, biorąc pod uwagę aktualny stan zdrowia pacjenta, brak wskazań lub istniejące przeciwwskazania oraz wpływ leczenia uzdrowiskowego na stan zdrowia pacjenta.
Skierowanie przesyła się do oddziału wojewódzkiego NFZ, gdzie ocenę celowości skierowania przeprowadza lekarz specjalista w dziedzinie balneoklimatologii, medycyny fizykalnej lub rehabilitacji medycznej, wskazując rodzaj i miejsce leczenia uzdrowiskowego.
Okres ważności skierowania na leczenie uzdrowiskowe wynosi 18 miesięcy od daty wystawienia skierowania. Oddział NFZ prowadzi listę osób oczekujących na potwierdzenie skierowania, które jest doręczane pacjentowi nie później niż 14 dni przed datą rozpoczęcia leczenia.
Korzystanie z ambulatoryjnego i sanatoryjnego leczenia uzdrowiskowego oraz rehabilitacji w sanatorium uzdrowiskowym zalecane jest nie częściej niż raz na rok.
W przypadku rezygnacji z leczenia uzdrowiskowego należy bezzwłocznie zwrócić skierowanie do oddziału NFZ. Jeżeli powodem rezygnacji jest wypadek losowy lub choroba ubezpieczonego, potwierdzone odpowiednim dokumentem, Fundusz wyznaczy nowy termin realizacji.
Świadczenia realizowane są w warunkach ambulatoryjnych lub stacjonarnych.

Czas trwania leczenia uzdrowiskowego:
•    pobyt w szpitalu uzdrowiskowym - 21 dni, jest bezpłatny, odbywa się w ramach zwolnienia lekarskiego,
•    pobyt dziecka w szpitalu uzdrowiskowym - 27 dni,
•    pobyt w sanatorium uzdrowiskowym – 21 dni, jest częściowo odpłatny, odbywa się w ramach urlopu wypoczynkowego,
•  pobyt w szpitalu uzdrowiskowym na rehabilitacji uzdrowiskowej – 28 dni, jest bezpłatny, odbywa się w ramach zwolnienia lekarskiego,
•   pobyt w sanatorium uzdrowiskowym na rehabilitacji uzdrowiskowej – 28 dni, jest częściowo odpłatny, odbywa się w ramach urlopu wypoczynkowego,
•    uzdrowiskowe leczenie ambulatoryjne dorosłych i dzieci – 6 do 18 dni.

Odpłatność
Zakwaterowanie i wyżywienie w sanatorium uzdrowiskowym są odpłatne, wysokość opłaty za jeden dzień pobytu zależy od standardu pokoju – stawkę określa minister zdrowia.
 Zabiegi realizowane w ramach potwierdzonego uzdrowiskowego leczenia ambulatoryjnego są bezpłatne, pacjent ponosi koszty pobytu – we własnym zakresie zapewnia sobie wyżywienie i zakwaterowanie.
Uzdrowiskowe leczenie szpitalne i sanatoryjne dzieci jest bezpłatne.

NFZ nie ponosi kosztów:
•    przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia,
•    częściowej odpłatności za wyżywienie i zakwaterowanie w sanatoriach uzdrowiskowych,
•    wyżywienia i zakwaterowania podczas korzystania z leczenia ambulatoryjnego,
•    pobytu opiekuna,
•    dodatkowych opłat (np. opłata klimatyczna),
•   zabiegów przyrodoleczniczych i rehabilitacyjnych niezwiązanych z chorobą będącą przyczyną skierowania na leczenie uzdrowiskowe,
•    pobytu opiekuna dziecka przebywającego na leczeniu uzdrowiskowym.

REHABILITACJA

Rehabilitacja to kompleksowe postępowanie, które ma na celu przywrócenie pełnej lub możliwej zdolności do brania czynnego udziału w życiu społecznym oraz osiągnięcie sprawności fizycznej i psychicznej.

Sposoby realizowania świadczeń rehabilitacji leczniczej:

1. Rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych
Skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne może wystawić każdy lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, a w przypadku dysfunkcji narządu ruchu wywołanej wadami postawy – lekarz specjalista z poradni rehabilitacji leczniczej, ortopedii  i traumatologii narządu ruchu.
NFZ finansuje do pięciu zabiegów dziennie w dziesięciodniowym cyklu terapeutycznym.

2. Rehabilitacja w warunkach domowych
Przeznaczona jest dla pacjenta, który nie porusza się samodzielnie i nie ma możliwości dotarcia do placówki rehabilitacyjnej. Pacjent, który posiada skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego ustala w gabinecie rehabilitacyjnym, mającym podpisaną umowę z NFZ, terminy i pory wizyt fizjoterapeutycznych.
Czas rehabilitacji w warunkach domowych wynosi 80 dni zabiegowych w roku kalendarzowym, do pięciu zabiegów dziennie.
Skierowanie traci ważność jeśli nie zostania zarejestrowane w zakładzie rehabilitacji w terminie 30 dni od daty wystawienia.

3. Rehabilitacja w ośrodku lub oddziale dziennym
Przysługuje pacjentowi, którego stan zdrowia nie pozwala na rehabilitację w warunkach ambulatoryjnych, a pacjent nie wymaga całodobowego nadzoru medycznego.
• rehabilitacja ogólnoustrojowa – zabiegi obejmujące kompleksową fizjoterapię narządu ruchu, szczególnie ze wskazań ortopedycznych, neurologicznych, reumatologicznych, onkologicznych i pulmonologicznych. Rehabilitacja trwa 3 – 6 tygodni, średnio po pięć zabiegów dziennie;
•  rehabilitacja dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego – kompleksowa rehabilitacja dzieci zagrożonych nieprawidłowym rozwojem psychomotorycznym. Na rehabilitację kierują lekarze POZ oraz lekarze specjalistycznych poradni i oddziałów szpitalnych: neonatologia, ortopedia i traumatologia narządu ruchu, rehabilitacja, neurologia, reumatologia, chirurgia dziecięca. Rehabilitacja trwa do 120 dni w ciągu roku;
• rehabilitacja słuchu i mowy – kompleksowa opieka diagnostyczno – terapeutyczna nad pacjentem z uszkodzonym słuchem. Na rehabilitację kierują lekarze poradni specjalistycznych: otolaryngologii i otolaryngologii dziecięcej, audiologii i foniatrii. Rehabilitacja trwa do 120 dni w ciągu roku;
•  rehabilitacja wzroku – kompleksowa opieka diagnostyczno – terapeutyczna nad pacjentem z uszkodzonym wzrokiem. Na rehabilitację kierują lekarze poradni specjalistycznych: okulistycznej i neurologicznej. Rehabilitacja trwa do 120 dni w ciągu roku;
• rehabilitacja kardiologiczna – świadczenie udzielane pacjentom po ostrych przebiegach schorzeń sercowo – naczyniowych i po przebytych zabiegach kardiochirurgicznych, których stan zdrowia nie pozwala na rehabilitację w warunkach ambulatoryjnych. Na rehabilitację kieruje lekarz: oddziału kardiologii, kardiochirurgii, chorób wewnętrznych, poradni kardiologicznej. Czas trwania rehabilitacji ustala lekarz ośrodka dziennego – nie więcej niż 24 dni w ciągu kwartału;
• rehabilitacja pulmonologiczna z wykorzystaniem metod subterraneoterapii – prowadzona jest w naturalnych podziemnych komorach solnych przy wykorzystaniu ich specyficznego mikroklimatu w celu poprawy sprawności układu oddechowego. Na rehabilitację kieruje lekarz poradni: rehabilitacji medycznej, gruźlicy i chorób płuc, alergologicznej, laryngologicznej. Czas trwania terapii ustala lekarz ośrodka dziennego  - 14 – 24 dni.

4. Rehabilitacja w warunkach stacjonarnych
Świadczenia skierowane są do pacjentów, którzy za względu na kontynuację leczenia wymagają kompleksowych czynności rehabilitacyjnych oraz całodobowej opieki pielęgniarskiej.
• stacjonarna rehabilitacja ogólnoustrojowa – świadczenie udzielane pacjentom wymagającym wszechstronnego postępowania usprawniającego i jednocześnie innych działań terapeutycznych, profilaktycznych, diagnostycznych, edukacyjnych. Skierowania wystawiają lekarze specjaliści oddziałów szpitalnych, a przy zaostrzeniu chorób przewlekłych – lekarze poradni rehabilitacyjnej, urazowo – ortopedycznej, neurologicznej, reumatologicznej (do skierowania dołącza się aktualną dokumentację medyczną potwierdzającą rozpoznanie). Rehabilitacja trwa 3 – 6 tygodni;
• stacjonarna rehabilitacja neurologiczna – świadczenie udzielane pacjentom wszystkich grup wiekowych ze schorzeniami neurologicznymi, wymagającymi jednocześnie całodobowego nadzoru. Realizowana jest przez oddziały rehabilitacji neurologicznej i ogólnej. Wybór rodzaju rehabilitacji ustala lekarz oddziału szpitalnego na podstawie oceny stanu zdrowia pacjenta, dysfunkcji układu nerwowego i oceny stopnia niepełnosprawności. Czas trwania zależy od rodzaju prowadzonej rehabilitacji neurologicznej;
• stacjonarna rehabilitacja pulmonologiczna – adresowana do pacjentów wymagających kontynuacji leczenia powikłanych lub przedłużających się chorób płuc i układu oddechowego. Realizowana jest w szpitalu, kieruje nią lekarz oddziału szpitalnego, w którym leczony był pacjent. Rehabilitacja trwa do trzech tygodni;
• stacjonarna rehabilitacja kardiologiczna – udzielana jest chorym bez powikłań pooperacyjnych lub po ich ustąpieniu. Usprawnienia przez sześć dni w tygodniu obejmują działania ukierunkowane na profilaktykę chorób układu krążenia, wtórną prewencję i rehabilitację. Czas rehabilitacji wynosi: do czterech tygodni – w przypadku zawału serca, operacji wieńcowej lub zastawkowej; do dwóch tygodni – po koronaroplastyce, ostrym incydencie wieńcowym lub operacjach kardiochirurgicznych bez sternotomii.


OPIEKA DŁUGOTERMINOWA

W ramach opieki długoterminowej pacjent może skorzystać ze świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych realizowanych w zakładach stacjonarnych lub w warunkach domowych.
Poziom zapotrzebowania na opiekę osób trzecich określa się skalą Barthel – bierze się w niej pod uwagę między innymi czynności życia codziennego (spożywanie posiłków, poruszanie się, ubieranie, utrzymanie higieny osobistej, korzystanie z toalety, kontrolowanie czynności fizjologicznych).

1. Świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w warunkach stacjonarnych
W zakładzie opiekuńczym powinny przebywać osoby , które wymagają całodobowej pielęgnacji oraz kontynuacji leczenia i w skali Brthel uzyskały 40 i mniej punktów. Są to osoby:
•   przewlekle chore,
• po leczeniu szpitalnym, mają ukończony proces diagnozowania, leczenia operacyjnego, intensywnego leczenia zachowawczego i nie wymagają dalszej hospitalizacji,
•   wymagają stałej kontroli lekarskiej i profesjonalnej pielęgnacji,
•   wymagają rehabilitacji,
•   nie są zdolne do samodzielnego funkcjonowania,
• chorzy z niewydolnością oddechową, wymagający ciągłej terapii oddechowej (respirator) lecz nie wymagający hospitalizacji.

Sposób i tryb kierowania osób do publicznych zakładów pielęgnacyjno – opiekuńczych i opiekuńczo – leczniczych oraz zasady odpłatności za pobyt określa minister zdrowia. W zakładach niepublicznych decyzję o przyjęciu podejmuje dyrektor zakładu w porozumieniu z lekarzem zakładu.
Pacjent przebywający w zakładzie opiekuńczo – leczniczym lub pielęgnacyjno – opiekuńczym ponosi koszty wyżywienia i zakwaterowania. Koszty badań, leków, wyrobów medycznych i produktów leczniczych zastosowanych w trakcie udzielania świadczeń ponosi świadczeniodawca.
Za zgodą lekarza i kierownika zakładu opiekuńczego pacjent może uzyskać przepustkę. Na czas jej trwania świadczeniodawca zaopatruje pacjenta w niezbędne leki, wyroby medyczne i środki pomocnicze.

2. Świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w warunkach domowych
Świadczenia te skierowane są do osób obłożnie chorych z niewydolnością oddechową, którzy nie wymagają pobytu w zakładach opieki całodobowej, ale wymagają stosowania respiratora.
Terapią oddechową przy pomocy respiratora w warunkach domowych mogą być objęci pacjenci, którzy:
•  posiadają skierowanie wystawione przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego wraz z kartą informacyjną leczenia szpitalnego i wynikami badań,
•    są po udokumentowanym zakończonym leczeniu przyczynowym,
•    są w pełni zdiagnozowani,
•    mają zapewnione odpowiednie warunki domowe i przeszkoloną rodzinę,
•    nie są objęci opieką paliatywną, hospicyjną lub realizowaną przez pielęgniarkę opieki długoterminowej domowej.

3. Pielęgniarska opieka długoterminowa
Jest to opieka nad obłożnie i przewlekle chorymi przebywającymi  w domu. Pacjenci objęci taką opieką nie wymagają leczenia w warunkach stacjonarnych, wymagają jednak systematycznej i intensywnej domowej opieki pielęgniarskiej, realizowanej we współpracy z lekarzem POZ.
Świadczenia udzielane są na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, do którego dołącza się kartę oceny pacjenta do objęcia pielęgniarską długoterminową opieką domową.
Leki, wyroby medyczne, środki higieniczne i opatrunkowe zapewnia rodzina pacjenta.

Do pielęgniarskiej długoterminowej opieki domowej kwalifikują się pacjenci, którzy:
•    otrzymali w skali Barthel 40 i mniej punktów,
•    nie są objęci opieką przez hospicjum domowe,
•    nie są objęci opieką przez stacjonarny zakład opiekuńczy udzielający świadczeń gwarantowanych,
•    nie są objęci opieką domową dla pacjentów niewydolnych oddechowo,
•    nie są w ostrej fazie choroby psychicznej.


OPIEKA PALIATYWANA I HOSPICYJNA

Opieka paliatywna i hospicyjna ma na celu poprawę jakości życia chorego i jego bliskich zmagających się z codziennymi problemami związanymi z postępującą, nieuleczalną chorobą.
Świadczenia w opiece paliatywnej i hospicyjnej udzielane są w:
• oddziale medycyny paliatywnej oraz hospicjum stacjonarnym - świadczenia udzielane są przez wielodyscyplinarny zespół osób przygotowanych do opieki nad umierającym (lekarze, pielęgniarki, fizjoterapeuci, psycholog) na podstawie skierowania od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego i po wyrażeniu zgody przez pacjenta lub jego rodzinę;
• hospicjum domowym – całościową opieką objęci są pacjenci z zaawansowanymi, niepoddającymi się leczeniu, zagrażającymi życiu chorobami przewlekłymi o złym rokowaniu. Pacjentom przysługują porady lekarskie – nie rzadziej niż dwa razy w miesiącu, wizyty pielęgniarskie – nie rzadziej niż dwa razy w tygodniu, wizyty psychologa i fizjoterapeuty – ustalane indywidualnie przez lekarza – w zależności od potrzeb pacjenta;
• poradni medycyny paliatywnej – sprawowana jest opieka nad chorymi, których stan ogólny jest stabilny i którzy mogą przybyć do poradni oraz nad chorymi, którzy ze względu na ograniczoną możliwość poruszania się wymagają wizyt domowych. Chorzy mogą skorzystać z porady lub wizyty dwa razy w tygodniu.

OPIEKA PSYCHIATRYCZNA I LECZENIE UZALEŻNIEŃ


Świadczenia opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień skierowane są do osób z zaburzeniami psychicznymi oraz do osób uzależnionych i ich rodzin. W zależności od potrzeb i stanu pacjenta leczenie prowadzone jest w warunkach ambulatoryjnych lub szpitalnych. Skierowanie pacjenta do szpitala psychiatrycznego wydawane jest w dniu badania i ważne jest 14 dni.

1. Leczenie w warunkach szpitalnych
Pacjenci kierowani są na leczenie stacjonarne przez lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego, gabinety prywatne i na mocy postanowienia sądu, w przypadkach nagłych osoba z zaburzeniami psychicznymi może być przyjęta do szpitala bez skierowania, po osobistym zbadaniu jej przez lekarza izby przyjęć. Przyjęcie osoby z zaburzeniami psychicznymi do szpitala psychiatrycznego następuje za jej zgodą, a przyjęcie osoby małoletniej lub ubezwłasnowolnionej – za zgodą przedstawiciela ustawowego.
Leczenie psychiatryczne w całości finansowane jest przez NFZ, a świadczeniodawca w ramach świadczeń udzielanych w warunkach stacjonarnych zapewnia pacjentowi niezbędne badania diagnostyczne, leki, wyroby medyczne i środki pomocnicze oraz świadczenia terapeutyczne i rehabilitacyjne, a także działania edukacyjno – konsultacyjne dla rodzin.

2. Leczenie w poradni zdrowia psychicznego i ośrodku dziennym
Psychiatra w poradni udziela porad bez skierowania, a do psychologa i psychoterapeuty wymagane jest skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Pacjent ma zapewnione niezbędne badania diagnostyczne, konsultacje specjalistyczne, świadczenia terapeutyczne i rehabilitacyjne, leki, wyroby medyczne, środki pomocnicze oraz działania edukacyjno – konsultacyjne dla rodzin.
Pacjent może skorzystać z diagnozy i porady lekarza psychiatry, porady i diagnozy psychologicznej, sesji psychoterapeutycznych oraz z bezpłatnych wizyt domowych lekarza psychiatry, psychologa lub pielęgniarki.
Świadczeniodawca wydaje skierowania na badania związane z leczeniem psychiatrycznym oraz pokrywa ich koszty.

3. Poradnia leczenia uzależnień
Do poradni leczenia uzależnień nie jest wymagane skierowanie, leczenie pacjentów bez ich zgody odbywa się na podstawie postanowienia sądu lub skierowania z gminnej komisji do spraw rozwiązywania problemów alkoholowych.
Pacjent ma prawo do porad lekarskich, terapii prowadzonej przez specjalistę terapii uzależnień, psychologa lub instruktora.

STANY NAGŁE


Stan nagły to stan, w którym odroczenie w czasie pomocy medycznej może skutkować utratą zdrowia lub życia. W stanach nagłych świadczenia opieki zdrowotnej udzielane są niezwłocznie i bez skierowania, a pacjent ma prawo skorzystać z pomocy lekarza, pielęgniarki, położnej i szpitala, którzy nie mają podpisanej umowy z NFZ.

Stany bezpośrednio zagrażające życiu to między innymi:
•    utrata przytomności,
•    zaburzenia świadomości,
•    drgawki,
•    nagły, ostry ból w klatce piersiowej,
•    zaburzenia rytmu serca,
•    nasilona duszność,
•    nagły, ostry ból brzucha,
•    uporczywe wymioty,
•    gwałtownie postępujący poród,
•    ostra i nasilona reakcja uczuleniowa,
•    zatrucia lekami, środkami chemicznymi, gazami,
•    rozległe oparzenia,
•    udar cieplny,
•    wyziębienie organizmu,
•    porażenie prądem,
•    podtopienie lub utonięcie,
•    agresja spowodowana chorobą psychiczną,
•    próba samobójcza,
•    upadek z dużej wysokości,
•    rozległa rana będąca wynikiem urazu,

W sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia należy wezwać karetkę pogotowia, dzwoniąc po numer 999 (telefon stacjonarny) lub 112 (telefon komórkowy) i dostosować się do zaleceń dyspozytora w zakresie udzielania pierwszej pomocy.

Zadania związane bezpośrednio z ratowaniem zdrowia i życia w stanach nagłych realizowane są w ramach systemu ratownictwa medycznego. Po przyjeździe na miejsce wezwania ratownicy udzielają choremu pierwszej pomocy i zawożą do szpitala wskazanego przez dyspozytora lub koordynatora medycznego.
W przypadku poczucia zagrożenia lub sytuacjach nagłych pacjent ma prawo skorzystać z pomocy doraźnej bez skierowania w szpitalnej izbie przyjęć. W razie konieczności pacjent jest zabezpieczany medycznie i transportowany do innej, specjalistycznej jednostki. W izbie przyjęć świadczenia udzielane są wyłącznie w trybie nagłym.
Szpitalny oddział ratunkowy (SOR) przeznaczony jest dla pacjentów wymagających pomocy w stanie nagłym, zagrożenia zdrowia i życia z powodu np. wypadku, urazu, zatrucia. Do szpitalnego oddziału ratunkowego pacjent zgłasza się bez skierowania, pomoc udzielana jest niezależnie od miejsca zamieszkania pacjenta i miejsca zdarzenia.
Szpitalny oddział ratunkowy jest przeznaczony dla pacjentów wymagających pomocy w stanie nagłym, ale nie zastępuje lekarza podstawowej opieki zdrowotnej ani lekarza poradni specjalistycznej.

OPIEKA STOMATOLOGICZNA

Stomatologia zajmuje się leczeniem chorób zębów, przyzębia i jamy ustnej. Pacjent, który chce skorzystać z porady dentysty ma prawo wyboru dowolnej placówki lub lekarza stomatologa, udzielających świadczeń na podstawie umowy z NFZ na terenie całego kraju, skierowanie nie jest wymagane. Pacjentowi zgłaszającemu się z bólem świadczenia udzielane są w dniu zgłoszenia.
Świadczenia gwarantowane z zakresu stomatologii:
•    badanie lekarskie z instruktażem higieny jamy ustnej – jeden raz w roku,
•    badanie lekarskie kontrolne – trzy razy w roku,
•    leczenie próchnicy zębów,
•    leczenie kanałowe zębów jednokanałowych,
•    usunięcie złogów nazębnych,
•    leczenie zmian na błonie śluzowej jamy ustnej,
•    usunięcie zęba oraz niektóre zabiegi chirurgiczne,
•    w razie potrzeby zdjęcie rentgenowskie,
•    w razie potrzeby znieczulenie,
•    leczenie protetyczne,
•    naprawa protezy.

Świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia ortodontycznego wad zgryzu:
•    leczenie z zastosowaniem aparatu ruchomego – do końca 12. roku życia,
•    kontrola wyników leczenia po jego zakończeniu – do ukończenia 13. roku życia,
•    zdjęcie pantomograficzne – jeden raz w trakcie całego leczenia,
•    naprawa aparatu – do ukończenia 13. roku życia,
•    korekcyjne szlifowanie zębów,
•    proteza dziecięca częściowa lub całkowita.

Dodatkowe świadczenia gwarantowane dla dzieci i młodzieży do 18. roku życia:
•    lakierowanie wszystkich zębów stałych,
•    impregnacja zębiny zębów mlecznych,
•    odbudowa ubytku zęba mlecznego,
•    kosmetyczne pokrycie niedorozwoju szkliwa w zębach stałych,
•    leczenie kanałowe wszystkich zębów,
•    leczenie chorób przyzębia,
•    niektóre zabiegi chirurgiczne.

Dodatkowe świadczenia gwarantowane dla kobiet w ciąży i połogu:
•    usunięcie złogów nazębnych – nie częściej niż raz na pół roku,
•    badania kontrolne – nie częściej niż raz na kwartał,
•    rozszerzone leczenie kanałowe.

Dodatkowe świadczenie gwarantowane dla osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym i znacznym:
•    znieczulenie ogólne przy wykonywaniu świadczeń zdrowotnych,
•    kompozytowe materiały światło utwardzalne do wypełnień.

PROFILAKTYCZNE PROGRAMY ZDROWOTNE

W ramach prowadzonej profilaktyki pacjenci mogą skorzystać z bezpłatnych badań w kierunku wybranych chorób finansowanych przez NFZ lub ministerstwo zdrowia. Część programów realizowanych jest w całym kraju, część – tylko w niektórych województwach. Informacji na temat programów udzieli lekarz POZ lub oddział funduszu.

1. Program profilaktyki raka piersi (mammografia)
Program adresowany jest do kobiet w wieku 50 – 69 lat, które spełniają jedno z poniższych kryteriów:
•    nie miały wykonywanej mammografii w ciągu ostatnich dwóch lat,
•    otrzymały w ramach programu profilaktyki raka piersi pisemne wskazanie do wykonania ponownej mammografii po 12 miesiącach z powodu obciążenia czynnikami ryzyka,
•    nie miały wcześniej stwierdzonej zmiany nowotworowej piersi o charakterze złośliwym.
Na badania mogą się zgłaszać bez skierowania wszystkie kobiety spełniające kryteria, potrzebny jest tylko dokument potwierdzający ubezpieczenie.

2. Program profilaktyki raka szyjki macicy (cytologia)
Program adresowany jest do kobiet w wieku 25 – 59 lat, które:
•    nie miały wykonanej cytologii w ciągu ostatnich trzech lat,
•    obciążone są czynnikami ryzyka i nie miały wykonanej cytologii w ciągu ostatnich 12 miesięcy,
•    były leczone z powodu nowotworu złośliwego szyjki macicy, po zakończeniu kontroli onkologicznej.
Na badania mogą się zgłaszać bez skierowania wszystkie kobiety spełniające kryteria, potrzebny jest tylko dokument potwierdzający ubezpieczenie.

3. Program profilaktyki gruźlicy
Program adresowany jest do osób powyżej 18. roku życia, które
•    nie miały w dotychczasowym wywiadzie rozpoznanej gruźlicy,
•    mają bezpośredni kontakt z osobami z rozpoznaną gruźlicą,
•    mają trudne warunki życia mogące znacząco wpłynąć na wystąpienie choroby.

4. Program badań prenatalnych
Program adresowany jest do kobiet w ciąży spełniających co najmniej jedno z poniższych kryteriów:
•    wiek powyżej 35 lat,
•    wystąpienie w poprzedniej ciąży aberracji chromosomowej płodu lub dziecka,
•    stwierdzenie strukturalnych aberracji chromosomowych u ciężarnej lub u ojca dziecka,
•    stwierdzenie znacznie większego ryzyka urodzenia dziecka dotkniętego chorbą uwarunkowaną genetycznie,
•    stwierdzenie w czasie ciąży nieprawidłowego wyniku badania USG lub badań biochemicznych wskazujących na zwiększone ryzyko aberracji chromosomowej lub wady płodu.

5. Program profilaktyki chorób układu krążenia
Program adresowany jest do osób, które:
•    mają 35, 40, 45, 50 lub 55 lat,
•    złożyły deklarację wyboru lekarza POZ,
•    nie mają rozpoznanej dotychczas choroby układu krążenia,
•    w okresie ostatnich pięciu lat nie korzystały ze świadczeń udzielanych w ramach profilaktyki chorób układu krążenia,
•    obciążone są czynnikami ryzyka (nadciśnienie tętnicze, podwyższone stężenie cholesterolu we krwi, palenie tytoniu, niska aktywność ruchowa, nadwaga i otyłość, upośledzona tolerancja glukozy, wzrost stężenia fibrynogenu, wzrost stężenia kwasu moczowego, nadmierny stres, nieracjonalne odżywianie, płeć męska, obciążenia genetyczne).

6. Program profilaktyki chorób odtytoniowych
Etap podstawowy skierowany jest do osób:
•    powyżej 18. roku życia palących papierosy,
•    pomiędzy 40. a 65. rokiem życia, które nie miały wykonanych w ciągu ostatnich trzech lat badań spirometrycznych w   ramach programu profilaktyki przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.
Etap specjalistyczny adresowany jest do osób:
•    uzależnionych od palenia tytoniu,
•    skierowanych z etapu podstawowego przez lekarza POZ lub z oddziału szpitalnego.
Dokładne informacje na temat programów profilaktycznych – www.nfz-wroclaw.pl

RECEPTY I LEKI

1. Leki refundowane
Pacjent posiadający prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ma także prawo do refundowanych leków, środków specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych wydawanych na podstawie recepty.
Receptę na leki refundowane może wystawić każdy lekarz, lekarz dentysta, felczer będący lekarzem ubezpieczenia zdrowotnego lub lekarz, lekarz dentysta posiadający uprawnienia do wykonywania zawodu z którym NFZ zawarł umowę upoważniającą do wystawiania recept refundowanych.
Błędnie lub niekompletnie wypisana recepta może skutkować odesłaniem pacjenta do lekarza wystawiającego receptę.
Refundacji podlegają leki, środki specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyroby medyczne, określone w Obwieszczeniach publikowanych przez Ministra Zdrowia na podstawie art. 37 ustawy o refundacji. Leki refundowane ujęte w Obwieszczeniu mają wyznaczone odpowiednie stopnie odpłatności:
•    leki wydawane bezpłatne - do limitu finansowania,
•    leki wydawane za odpłatnością ryczałtową,
•    leki wydawane za odpłatnością 30% limitu finansowania,
•    leki wydawane za odpłatnością 50% limitu finansowania.
Jeżeli cena detaliczna leku jest wyższa niż limit finansowania (cena leku, do której obowiązuje określona w wykazie odpłatność), pacjent poniesie koszt powiększony o różnicę pomiędzy detaliczną ceną leku a limitem finansowania.
Leki refundowane nabywane są w aptece, która posiada zawartą umowę z NFZ na realizację recept.
Farmaceuta ma obowiązek poinformować pacjenta o możliwości nabycia innego leku niż przepisany na recepcie (leku o tej samej nazwie międzynarodowej, dawce, postaci farmaceutycznej i o tym samym wskazaniu terapeutycznym), którego cena nie przekracza limitu ceny. Nie dotyczy to sytuacji, kiedy lekarz dokonał na recepcie adnotacji „nie zamieniać”.

2. Recepty
Informacje, które muszą znaleźć się na recepcie:
•    imię i nazwisko pacjenta, jego dane adresowe,
•    numer odpowiedniego oddziału NFZ,
•    numer PESEL, a w przypadku osób poniżej 18 r.ż - także wiek,
•    jeżeli pacjentowi przysługują uprawnienia dodatkowe, na recepcie powinien zostać umieszczony właściwy kod,
•    data wystawienia, data realizacji (jeżeli jej nie określono – znak X),
•   odręczny podpis i pieczątką osoby wystawiającej receptę (pieczątka imienna lekarza musi zawierać imię i nazwisko oraz numer prawa wykonywania zawodu),
•    po adnotacji Rp:
- nazwę własną lub międzynarodową leku,
- postać w jakiej ma zostać wydany,
- dawkę (jeżeli występuje w więcej niż jednej dawce),
- ilość leku,
- sposób dawkowania.

Jeżeli na recepcie nie wpisano (wpisano je w sposób nieczytelny lub nieprawidłowy):
• Danych pacjenta, identyfikatora oddziału NFZ albo kodu uprawnień dodatkowych – aptekarz może je określić na podstawie odpowiednich dokumentów przedstawionych przez osobę realizującą receptę;
•    Postaci leku – osoba wydająca może ją określić na podstawie posiadanej wiedzy;
•    Dawki leku – pacjentowi zostanie wydana najmniejsza dawka dopuszczona do obrotu;
•    Ilości leku – pacjent może otrzymać jedno najmniejsze opakowanie;
•    Daty realizacji – przyjmuje się, że wpisano znak X;
•  Odpłatności – jeżeli lek występuje w jednej odpłatności, aptekarz wydający lek wydaje go stosując właściwą odpłatność, a jeżeli lek występuje w kilku odpłatnościach – za najwyższą określoną w wykazie leków refundowanych.
Zaniedbanie ze strony lekarza wystawiającego receptę może oznaczać trudności w uzyskaniu leku przez pacjenta.

Termin realizacji recept:
•    do 7 dni od daty wystawienia – recepty na antybiotyki oraz recepty wystawione w ramach pomocy doraźnej,
•    do 30 dni od daty wystawienia – pozostałe recepty,
•    do 90 dni od daty wystawienia – recepty na preparaty immunologiczne dla indywidualnego pacjenta,
•    do 120 dni od daty wystawienia – recepty na leki sprowadzane z zagranicy dla indywidualnego pacjenta.
Pacjentowi przebywającemu i leczonemu w szpitalu należą się w ramach tego leczenia wszystkie niezbędne świadczenia – w tym leki, których zażywanie wynika z przyczyn hospitalizacji. Przy wypisie ze szpitala lekarz wystawia pacjentowi receptę na leki i zlecenia na środki pomocnicze lub wyroby medyczne zlecone w karcie informacyjnej.

PRZEDMIOTY ORTOPEDYCZNE I ŚRODKI POMOCNICZE

Podstawą do uzyskania dofinansowania przedmiotu ortopedycznego lub środka pomocniczego jest zlecenie na zaopatrzenie w wyrób medyczny będący przedmiotem ortopedycznym lub środkiem pomocniczym wystawione przez upoważnionego lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Zlecenie dostarcza  do NFZ osobiście pacjent, inna osoba w jego imieniu lub wysyła się pocztą. Wystawione zlecenie musi zostać potwierdzone przez oddział wojewódzki NFZ, do którego został zgłoszony pacjent. Realizacja zlecenia następuje u świadczeniodawcy, który ma podpisaną umowę z NFZ.
Na podstawie zleceń comiesięcznych pacjenci zaopatrywani są w: zestawy infuzyjne do osobistych pomp insulinowych, pieluchy anatomiczne, pielucho majtki, sprzęt stomijny, cewniki, worki do zbiórki moczu.
Zlecenie na przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze niecykliczne wystawia określony specjalista i ważne jest ono 30 dni od daty wystawienia. Wyroby medyczne finansowane są przez NFZ do wysokości limitu ceny określonego w przepisach ministra zdrowia. Jeśli cena wybranego przez pacjenta przedmiotu jest wyższa niż cena określona limitem, pacjent dopłaca różnicę pomiędzy ceną brutto a kwotą refundacji. Wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środki pomocnicze pacjent otrzymuje na własność.

DOBROWOLNE UBEZPIECZENIE ZDROWOTNE

Osoby zamieszkałe na terenie Polski, które nie są objęte powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym w NFZ mogą nabyć prawo do świadczeń opieki zdrowotnej korzystając z ubezpieczenia dobrowolnego:
•    ubiegając się o ubezpieczenie należy przedstawić dokument tożsamości oraz dokument potwierdzający ostatni okres ubezpieczenia, wypełnić wniosek i podpisać umowę, która zawierana jest na czas nieokreślony;
•    objęcie ubezpieczeniem dobrowolnym uzależnione jest od wniesienia na rachunek NFZ dodatkowej opłaty, której wysokość uwarunkowana długością przerwy w ubezpieczeniu zdrowotnym i wynosi od 20% do 200% dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki; 
•    osoba, która zawarła umowę o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne ma obowiązek zgłosić do ubezpieczenia członków rodziny, którzy nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z odprowadzania dodatkowej składki;
•    po zawarciu umowy ubezpieczony powinien udać się do oddziału ZUS i dokonać zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego – druk ZUS ZZA i druk ZUS ZCNA (dla członków rodziny);
•    składka z tytułu dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego opłacana jest za miesiąc poprzedni w terminie do 15. dnia następnego miesiąca;
•    wysokość składki wynosi 9% podstawy wymiaru – najczęściej jest to kwota deklarowanego miesięcznego dochodu, nie niższa od kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału.

Rozwiązanie umowy następuje w przypadku:
•    rezygnacji osoby ubezpieczonej dobrowolnie – pisemne poinformowanie NFZ o rezygnacji,
•    zaległości w opłacaniu składek – po upływie miesiąca,
•    przeprowadzenia się za granicę Polski,
•    podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu,
•    prowadzenia działalności w innym niż Polska kraju.

EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO – EKUZ

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego jest dokumentem uprawniającym do korzystania ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu w innych państwach UE lub EFTA.
Na EKUZ znajdują się następujące informacje:
•    imię i nazwisko,
•    data urodzenia,
•    PESEL,
•    numer identyfikacyjny instytucji, która wydała kartę,
•    numer identyfikacyjny karty,
•    data ważności karty.

Prawo do EKUZ mają:
•    osoby ubezpieczone w NFZ,
•    nieubezpieczone kobiety w okresie ciąży i połogu posiadające obywatelstwo polski i zamieszkałe na terenie RP,
•    osoby, które nie ukończyły 18. roku życia zamieszkałe na terytorium RP,
•    osoby objęte decyzją wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy.

Karta EKUZ wydawana jest osobom wyjeżdżającym do innego państwa członkowskiego:
•    w celach turystycznych,
•    w związku z podróżą służbową,
•    w celu podjęcia studiów,
•    pracownikom oddelegowanym do pracy za granicę przez polskiego pracodawcę.

EKUZ otrzymuje się po złożeniu wniosku, wraz z dokumentem potwierdzającym ubezpieczenie zdrowotne,  w wojewódzkim oddziale NFZ.
EKUZ uprawnia do korzystania z niezbędnych świadczeń zdrowotnych w innym państwie członkowski w zakresie, który umożliwi kontynuowanie zaplanowanego pobytu w tym państwie. Karta uprawnia do świadczeń tylko w tych placówkach, które działają w ramach powszechnego systemu ochrony zdrowia. Za leczenie prywatne pacjent musi zapłacić we własnym zakresie. EKUZ nie daje żadnych uprawnień, jeżeli celem podróży jest planowane leczenie.

Ważność karty EKUZ:
•    dwa miesiące - osoby wyjeżdżające turystycznie,
•    do momentu podjęcia pracy – osoby wyjeżdżające do pracy,
•    30 dni – bezrobotni,
•    do końca semestru lub roku szkolnego – uczniowie i studenci,
•    5 lat – emeryci,
•    na okres przyznanego świadczenia, maksymalnie 5 lat – renciści.

ADRESY I TELEFONY INFORMACYJNE

Narodowy Fundusz Zdrowia – Centrala
ul. Grójecka 186
02-390 Warszawa   
tel. 22/572 60 42
e-mail: infolinia@nfz.gov.pl
www.nfz.gov.pl
   
Biuro Rzecznika Praw Pacjenta
al. Zjednoczenia 25
01-829 Warszawa
tel./faks: 22/833 08 86
bezpłatna infolinia: 0 800 190 590 (pn. – pt. w godz. 9.00 – 21.00)
e-mail: secretariat@bpp.gov.pl
www.bpp.gov.pl
Biuro czynne: pn. – pt. w godz. 8.15 – 16.00
- przyjmowanie pacjentów: pn. pt. w godz. 9.00 – 16.00
- prawnik biura: pn. – pt. w godz. 9.00 – 15.00
- konsultanci medyczni: pn. – czw. w godz. 15.30 – 19.30

Dolnośląski Oddział Wojewódzki NFZ
ul. Joannitów 6
50-525 Wrocław
tel. 71/797 91 00
infolinia: 71/194 88
www.nfz-wroclaw.pl
   
Starostwo Powiatowe w Trzebnicy
Wydział Oświaty, Zdrowia, Kultury i Sportu
ul. Leśna 1
55-100 Trzebnica
tel. 71/387 95 68
e-mail: s.izewska@powiat.trzebnica.pl
www.powiat.trzebnica.pl